Αποδοτικότητα Ιδίων Κεφαλαίων (ROE, Return On Equity)

Ένα από τα βασικά μεγέθη αξιολόγησης μιας επιχείρησης είναι η απόδοση των κεφαλαίων που έχουν επενδύσει οι μέτοχοι. Ο δείκτης αυτός δείχνει πόσο κέρδος παράγεται σε σχέση με τα ίδια κεφάλαια.

ROE=Ίδια Κεφάλαια / Καθαρά Κέρδη​

Ενδεικτικά, αν τα καθαρά ετήσια αποτελέσματα ανέρχονται σε 3 εκατομμύρια ευρώ και τα κεφάλαια των μετόχων σε 40 εκατομμύρια ευρώ, τότε η απόδοση φτάνει το 7,5%. Δηλαδή, για κάθε 100 ευρώ επένδυσης δημιουργούνται 7,5 ευρώ κέρδους. Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η τιμή (με σταθερές τις υπόλοιπες συνθήκες), τόσο πιο ελκυστική θεωρείται η επιχείρηση.

Η ελάχιστη αποδεκτή απόδοση συνήθως εκτιμάται ως το άθροισμα:

• της απόδοσης ασφαλών τοποθετήσεων (Risk Free Rate) π.χ. επιτόκια τραπεζών,
• του κινδύνου ρευστότητας (Liquidity Risk) π.χ. μακροχρόνιες επενδύσεις σε μετοχές,
• και της αβεβαιότητας που συνδέεται με τη συγκεκριμένη δραστηριότητα (Risk Premium) π.χ. χώρα δραστηριότητας ή τεχνολογικές αλλαγές.

Για παράδειγμα, αν τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 2%, 1,2% και 3,8%, τότε η απαιτούμενη απόδοση διαμορφώνεται στο 7%.

Σημαντικό είναι επίσης ότι ο δείκτης αυτός αποτυπώνει κυρίως παρόντα ή παρελθοντικά δεδομένα και όχι απαραίτητα τη μελλοντική εξέλιξη. Επιπλέον, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως το μοναδικό κριτήριο, καθώς διαφορετικοί κλάδοι εμφανίζουν διαφορετικές προοπτικές.

Αποδοτικότητα Συνολικών Κεφαλαίων (ROA, Return On Assets)

Ο συγκεκριμένος δείκτης μετρά την αποτελεσματικότητα αξιοποίησης όλων των πόρων της επιχείρησης, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους.

ROA = Καθαρά Κέρδη / Συνολικά Κεφάλαια

Αν στο προηγούμενο παράδειγμα προστεθούν δανειακά κεφάλαια ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ, τότε το σύνολο των κεφαλαίων ανέρχεται σε 65 εκατομμύρια ευρώ και η απόδοση υπολογίζεται με βάση αυτό το ποσό.

Ο δείκτης αυτός αποτυπώνει τη συνολική αποτελεσματικότητα αξιοποίησης των πόρων της εταιρείας.

Αποδοτικότητα Επενδυμένων Κεφαλαίων (ROIC, Return On Invested Capital)

Η συγκεκριμένη μέτρηση εστιάζει στην αποδοτικότητα των κεφαλαίων που χρησιμοποιούνται στη λειτουργία της επιχείρησης, ανεξάρτητα από τη χρηματοδοτική της δομή.

ROIC = EBIT / Ίδια Κεφάλαια + Καθαρός Δανεισμός​

όπου:

Καθαρός Δανεισμός = Συνολικές Υποχρεώσεις – Διαθέσιμα

Για παράδειγμα, αν τα λειτουργικά κέρδη είναι 6 εκατομμύρια ευρώ και η επιχείρηση διαθέτει ίδια κεφάλαια 18 εκατομμύρια ευρώ, βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 7 εκατομμύρια, μακροπρόθεσμες 9 εκατομμύρια και διαθέσιμα 4 εκατομμύρια, τότε πρώτα υπολογίζεται ο καθαρός δανεισμός και στη συνέχεια η απόδοση.

Ο δείκτης αυτός βοηθά στην αξιολόγηση της πραγματικής αποδοτικότητας της επιχείρησης και της ικανότητάς της να δημιουργεί αξία μέσα από τη λειτουργία της.