Το ομόλογο αποτελεί χρεόγραφο σταθερού εισοδήματος και ουσιαστικά μορφή δανείου, το οποίο αντλείται από τον εκδότη μέσω των κεφαλαιαγορών και όχι από τις τράπεζες. Ο εκδότης, που μπορεί να είναι το κράτος, η τράπεζα, μία επιχείρηση ή κάποιος υπερεθνικός οργανισμός, δεσμεύεται να αποπληρώσει στον επενδυτή την ονομαστική αξία του ομολόγου στη λήξη του και, εφόσον υπάρχει κουπόνι, να καταβάλλει περιοδικούς τόκους. Η διάρκεια ζωής των ομολόγων είναι συνήθως μεγαλύτερη του ενός έτους, ενώ χρεόγραφα μικρότερης διάρκειας ανήκουν στην αγορά χρήματος. Τα βασικά χαρακτηριστικά ενός ομολόγου είναι:
- η ονομαστική αξία
- η τιμή διαπραγμάτευσης
- το επιτόκιο ή τοκομερίδιο
- η ημερομηνία έκδοσης και λήξης
- η συχνότητα πληρωμής τόκων
- η απόδοση.
Η τιμή του ομολόγου μπορεί να είναι ίση, μεγαλύτερη ή μικρότερη από την ονομαστική του αξία, γεγονός που οδηγεί σε διαπραγμάτευση στο άρτιο, υπέρ το άρτιο (premium) ή υπό το άρτιο (discount). Η απόδοση μέχρι τη λήξη εκφράζει το συνολικό κέρδος που αποκομίζει ο επενδυτής αν διακρατήσει το ομόλογο έως τη λήξη του.
Σε αντίθετη σχέση με τις μετοχές, τα ομόλογα προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς οι κάτοχοί τους είναι δανειστές και προηγούνται στην αποπληρωμή έναντι των μετόχων, ειδικά σε περίπτωση πτώχευσης. Ωστόσο, δεν παρέχουν δικαιώματα ιδιοκτησίας ή συμμετοχής στη διοίκηση. Τα ομόλογα θεωρούνται τίτλοι σταθερού εισοδήματος, ενώ οι μετοχές μεταβλητού. Τα ομόλογα διακρίνονται σε πολλές κατηγορίες ανάλογα με τον εκδότη, το επιτόκιο, τη διάρκεια και τον τρόπο πληρωμής. Υπάρχουν ομόλογα σταθερού και κυμαινόμενου επιτοκίου, ομόλογα χωρίς κουπόνι (zero coupon), τιμαριθμοποιημένα ομόλογα, μετατρέψιμα σε μετοχές, καθώς και ομόλογα με δικαίωμα ανάκλησης ή πρόωρης εξόφλησης. Επιπλέον, εκδίδονται τόσο σε εγχώριο όσο και σε ξένο νόμισμα, με γνωστές διεθνείς κατηγορίες όπως τα Yankee, Samurai και Eurobonds.
Η πιστοληπτική διαβάθμιση των ομολόγων, που πραγματοποιείται από διεθνείς οίκους αξιολόγησης, αποτυπώνει τον πιστωτικό κίνδυνο του εκδότη και επηρεάζει άμεσα την τιμή και την απόδοση του ομολόγου. Τα ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας θεωρούνται επενδυτικής βαθμίδας, ενώ τα χαμηλής αξιολόγησης χαρακτηρίζονται επισφαλή αλλά προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις. Η επένδυση σε ομόλογα παρέχει σταθερό εισόδημα και δυνατότητα διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου, αλλά ενέχει κινδύνους όπως ο πληθωρισμός, οι μεταβολές επιτοκίων, η αδυναμία αποπληρωμής του εκδότη και η περιορισμένη ρευστότητα. Για τη μείωση αυτών των κινδύνων, οι επενδυτές χρησιμοποιούν στρατηγικές όπως η κατανομή σε ομόλογα διαφορετικών λήξεων (laddered portfolio) ή η επένδυση μέσω ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων.


Σχολιάστε