Η έναρξη και η λειτουργία μιας ατομικής επιχείρησης ως ελεύθερος επαγγελματίας συνοδεύεται από μια σειρά φορολογικών υποχρεώσεων που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Η συμμόρφωση με τις φορολογικές διατάξεις όχι μόνο αποτρέπει προβλήματα με τις αρχές, αλλά συμβάλλει και στη σωστή διαχείριση των οικονομικών της επιχείρησης.

Έναρξη Δραστηριότητας και Τήρηση Βιβλίων

Κάθε ελεύθερος επαγγελματίας που επιθυμεί να ξεκινήσει τη δραστηριότητά του πρέπει να υποβάλει δήλωση έναρξης στην αρμόδια ΔΟΥ (Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία). Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την εγγραφή στο μητρώο της ΑΑΔΕ, την επιλογή Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ) και τη δήλωση επαγγελματικής έδρας.

Παράλληλα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες εντάσσονται υποχρεωτικά στο απλογραφικό λογιστικό σύστημα, που σημαίνει ότι πρέπει να τηρούν βιβλία εσόδων-εξόδων. Σε αυτά καταγράφονται όλες οι συναλλαγές, ώστε να διευκολύνεται η υποβολή φορολογικών δηλώσεων και να διασφαλίζεται η διαφάνεια στα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησης.

Φορολογία Εισοδήματος και Προκαταβολή Φόρου

Τα εισοδήματα των ελεύθερων επαγγελματιών φορολογούνται με βάση την κλίμακα της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η οποία διαμορφώνεται ως εξής:

• 9% για τα πρώτα 10.000€ εισοδήματος
• 22% για το εισόδημα από 10.001€ έως 20.000€
• 28% για το εισόδημα από 20.001€ έως 30.000€
• 36% για το εισόδημα από 30.001€ έως 40.000€
• 44% για το εισόδημα πάνω από 40.000€

Ένα σημαντικό βάρος για τους ελεύθερους επαγγελματίες αποτελεί η προκαταβολή φόρου για την επόμενη χρονιά, η οποία υπολογίζεται στο 55% του φόρου που προκύπτει από τη δήλωση εισοδήματος. Ωστόσο, για όσους βρίσκονται στο πρώτο έτος λειτουργίας, η προκαταβολή μειώνεται στο 50%.

ΦΠΑ και Υποχρεώσεις Τιμολόγησης

Η πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών υπόκειται στον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και πρέπει να υποβάλλει περιοδικές δηλώσεις κάθε τρίμηνο. Ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ είναι 24%, αν και υπάρχουν μειωμένοι συντελεστές 13% και 6% για συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες. Για κάθε συναλλαγή, είναι υποχρεωτική η έκδοση τιμολογίου ή απόδειξης παροχής υπηρεσιών μέσω ταμειακής μηχανής ή ειδικού λογισμικού. Από το 2021, η ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω της πλατφόρμας MyDATA της ΑΑΔΕ αποτελεί πλέον απαραίτητη διαδικασία, καταγράφοντας όλα τα παραστατικά ψηφιακά.

Ασφαλιστικές Υποχρεώσεις και ΕΦΚΑ

Η ασφάλιση στον ΕΦΚΑ είναι υποχρεωτική για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες. Οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει ο ασφαλισμένος. Οι εισφορές αυτές καλύπτουν συνταξιοδοτικά και υγειονομικά δικαιώματα, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να επιλέξουν υψηλότερες κατηγορίες για μεγαλύτερες συνταξιοδοτικές παροχές.

Ετήσια Υποβολή Φορολογικών Δηλώσεων και Εκκαθάριση

Η δήλωση φορολογίας εισοδήματος υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος TAXISnet, συνήθως μέχρι το τέλος Ιουνίου κάθε έτους. Με την υποβολή της δήλωσης, προκύπτει ο φόρος που πρέπει να καταβληθεί σε δόσεις, ενώ παράλληλα γίνεται και η εκκαθάριση των ασφαλιστικών εισφορών.

Σημαντικό είναι να τηρούνται όλα τα φορολογικά παραστατικά και να γίνεται προσεκτικός προγραμματισμός των φορολογικών υποχρεώσεων, ώστε να αποφεύγονται πρόστιμα και επιβαρύνσεις.Η καλή γνώση του φορολογικού συστήματος και η συνέπεια στις υποχρεώσεις εξασφαλίζουν όχι μόνο την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης αλλά και την αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων. Ο προγραμματισμός και η ενημέρωση είναι τα βασικά εργαλεία κάθε ελεύθερου επαγγελματία για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του φορολογικού πλαισίου και να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις υποχρεώσεις του.